Hà thủ ô được biết đến như một vị thuốc đông y tốt cho sức khỏe được người Việt Nam ưa dùng trong nhiều bài thuốc cổ truyền. Tuy nhiên cũng cần dùng đúng và đủ để hà thủ ô phát huy được công dụng của mình. Cùng hạt dổi rừng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.
Giới thiệu hà thủ ô
Hà thủ ô hay còn gọi là dạ gia đằng, dạ hợp, thủ ô… có tên khoa học là Fallopia multiflora, là loại dược liệu quý có vị chát, đắng và ngọt. Hà thủ ô có nguồn gốc từ các quốc gia Châu Á như Ấn Độ, Trung Quốc. Sau này được trồng phổ biến ở các tỉnh phía Bắc như Hà Giang, Cao Bằng làm dược liệu chữa bệnh.
Đặc điểm
Hà thủ ô có hai loại chính, được nhận biết thông qua màu sắc đó là thủ ô trắng và thủ ô đỏ, có thể phân biệt nhờ các đặc điểm sau đây:
Hà thủ ô đỏ
Là cây sống lâu năm, dạng cây leo bằng thân quấn, thân cây mọc xoắn vào nhau, rễ củ nhìn giống củ khoai lang, lá cây màu nâu đỏ. Lá cây mọc so le, gốc lá có dạng hình tim. Cụm hoa mọc ở kẽ lá hoặc ngọn cành tạo thành chùy, hoa có kích thước nhỏ, màu trắng. Quả 3 cạnh, bề ngoài nhẵn bóng.
Hà thủ ô trắng
Cũng thuộc loại cây leo thân quấn, chiều dài trung bình đến hàng mét. Thân cây đỏ sẫm hoặc nâu nhạt tùy từng cây, nhiều lông. Toàn cây có chứa nhựa mủ trắng, lá cây có hình dáng giống quả trứng ngược. Hoa nhỏ, màu vàng nâu mọc thành cụm ở kẽ lá.
Tác dụng
Cả hà thủ ô trắng và hà thủ ô đỏ đều được dùng phổ biến trong y học cổ truyền, có tác dụng kích thích tiêu hóa, Tuy nhiên mỗi loại sẽ có tác dụng cụ thể hơn
- Hà thủ ô trắng có thể dùng rễ cây sống để thanh nhiệt dùng trong trường hợp cảm sốt, sốt rét, sốt nóng, ra nhiều mồ hôi,…Lá cây thì dùng trong trường hợp tiểu buốt, tiểu rắt.
- Hà thủ ô đỏ: rễ cây có tác dụng bổ máu, trị ngủ kém, thần kinh suy nhược, thận suy, gan yếu, táo bón,..Đặc biệt là giúp đen tóc, giảm tình trạng tóc bạc, khô xơ gãy rụng.
Tùy theo mục đích chữa bệnh mà người ta lại sử dụng loại hà thủ ô khác nhau và cách bào chế khác nhau cho phù hợp. Ví dụ như nấu hoặc hấp chín cùng với nước đỗ đen; tẩm nước ép củ sinh địa, tẩm rượu, tẩm nước gừng, nước cam thảo khô… Đối với trường hợp sử dụng để tăng cường sức khỏe, chữa tóc bạc sớm… thường sử dụng hà thủ ô chế với đậu đen.
>>> Xem thêm: Top 5 món ăn đặc sản Tây Bắc
Những lợi ích với sức khỏe
Hà thủ ô có rất nhiều lợi ích cho sức khoẻ mà có thể kể đến các công dụng nổi bật và được nhiều người biết đến nhất như:
– Chữa rụng tóc và cải thiện tình trạng tóc bạc sớm: dùng đều đặn trong vòng 1 đến 2 tháng sẽ cải thiện rõ rệt.
– Tăng cường sức khỏe của hệ thần kinh: Loại thảo dược này có chứa Lecithin. Đây là một dưỡng chất có thể sinh dịch huyết và chống suy nhược thần kinh.
– Phòng ngừa nguy cơ thiếu máu và tình trạng suy nhược cơ thể. Hà thủ ô cũng giúp người dùng có cảm giác ăn ngon, ngủ ngon, hệ tiêu hóa hoạt động nhịp nhàng và cảm thấy khỏe mạnh hơn.
Lưu ý khi sử dụng
Tuy có nhiều công dụng là vậy nhưng cũng cần lưu ý cách sử dụng và liều lượng phù hợp. Dưới đây là một vài lưu ý để tránh những tác dụng phụ không cần thiết
- Người khỏe mạnh bình thường, uống hà thủ ô sống, thường dễ bị đau bụng, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy vì trong hà thủ ô có các hợp chất làm kích thích nhu động ruột, thông đại tiện và gây tiêu chảy.
- Tùy cơ địa có người khi uống hà thủ ô sẽ bị say hoặc ngủ li bì do có một số chất gây say chưa phân giải.
- Hà thủ ô là một loại thuốc vì vậy cần sử dụng có sự chỉ dẫn uy tín và liều lượng hợp lý vì nếu ăn quá nhiều sẽ gây ngộ độc gan.
- Theo dân gian, khi uống hà thủ ô có tính hàn nên cần kiêng kỵ “tam bạch”: hành củ, tỏi và củ cải trắng vì đây là những thứ cay nóng, có tính phát tán là hao tổn tinh huyết.
- Không nên dùng hà thủ ô cho người đang điều trị ung thư, người có vấn đề về hệ tiêu hóa, trẻ nhỏ dưới 3 tuổi và phụ nữ vừa trải qua sinh nở.
Hà thủ ô là một loại dược liệu vô cùng quý nhưng cần dùng đúng cách mới có hiệu quả cao. Ngược lại, nếu dùng sai cách có thể dẫn tới những tác dụng không mong muốn. Qua bài viết này hy vọng sẽ giúp bạn có thêm thông tin để có thể sử dụng một cách tốt nhất.
>>> xem thêm: mận mộc châu vì sao nổi tiếng ?
